T
TGA
Tech Update12 phút đọcCập nhật 18/10/2025

ASME B16.5: RTJ vs RF — Khi nào chọn?

Phân tích thực chiến giữa Ring Type Joint (RTJ) và Raised Face (RF) theo ASME B16.5: cơ chế kín khít, dải áp suất–nhiệt độ, vật liệu gasket, độ nhám bề mặt và lưu ý lắp đặt.

#ASMEB16.5#RTJ#RF#Gasket#Bolting
ASME B16.5: RTJ vs RF — Khi nào chọn?

Tổng quan

RTJ và RF là hai kiểu flange facing được dùng rộng rãi trong hệ thống ống theo ASME B16.5. RTJ sử dụng vòng kim loại (ring gasket) biến dạng dẻo nằm trong rãnh (groove) của mặt bích để tạo kín; RF dùng gasket phẳng (phi kim, bán kim hoặc kim loại–phi kim như spiral wound) nén giữa hai mặt bích gồ (raised face).

Lưu ý nhanh: RTJ thường được chọn cho điều kiện áp suất–nhiệt độ cao, chu kỳ nhiệt lớn hoặc môi trường khắc nghiệt; RF phù hợp đa số ứng dụng tiêu chuẩn và dễ mua, dễ lắp hơn.

Bảng so sánh nhanh: RTJ vs RF

Tiêu chíRTJ (Ring Type Joint)RF (Raised Face)
Cơ chế kín khítVòng kim loại (type R/RX) biến dạng dẻo vào rãnh; tải nén tập trung, khả năng chống rò rỉ cao.Gasket phẳng/spiral wound… phủ toàn vùng RF; tải nén phân bố rộng.
Ứng dụng điển hìnhÁp suất–nhiệt độ cao, hydrocarbon, H₂S, vibration/thermal cycling lớn.Đa số dịch vụ tiêu chuẩn: nước, hơi, dầu, khí… ở dải P–T trung bình.
Dải Class phổ biếnThường từ Class 600–2500 (ít gặp ở Class 300; không dùng ở Class 150).Từ Class 150–2500 (thông dụng nhất: 150/300/600).
GasketVòng kim loại: type R (oval/octagonal), RX (tự siết), vật liệu thép mềm, SS 304/316, Inconel, Monel…Non-metallic/semimetal: spiral wound, sheet, kammprofile…
Bề mặt & độ nhámRãnh RTJ hoàn thiện mịn (≈ 63 µin RMS); kiểm soát profile & độ sâu rãnh nghiêm ngặt.RF finish thường 125–250 AARH; phù hợp hướng dẫn của nhà sản xuất gasket.
Chi phí & sẵn cóCao hơn, leadtime lâu hơn; yêu cầu gia công chính xác.Rộng rãi, chi phí thấp hơn; dễ thay thế tại hiện trường.
Tính tương thíchKhông thể lắp RTJ với RF. Hai facing khác nhau—luôn dùng đồng nhất ở cả hai bên.

* BX rings áp dụng cho API 6A/6BX, không dùng với flanges ASME B16.5.

Vật liệu gasket & tiêu chí chọn

RTJ ring

  • Kiểu: R (oval/octagonal) là phổ biến; RX tăng tự siết khi áp tăng.
  • Vật liệu: soft iron, low carbon steel, 304/316, 410, Inconel 625/825, Monel… thường mềm hơn vật liệu mặt bích.
  • Mã ring: chọn đúng R-number theo size/class; kiểm tra khắc laser trên ring.
  • Chính sách sử dụng: không tái sử dụng, thay mới mỗi lần mở mối nối.

RF gasket

  • Spiral wound: dùng cho áp–nhiệt cao/trung bình; filler PTFE/graphite; cần inner ring cho Class ≥600 hoặc dịch vụ khắc nghiệt.
  • Kammprofile: kín cao, ít creep; cần surface finish đúng chuẩn.
  • Sheet/compressed fiber: kinh tế cho dịch vụ nhẹ/nguội; chú ý giới hạn P–T nhà sản xuất.
  • Face finish RF: giữ trong 125–250 AARH (≈ Ra 3.2–6.3 µm) trừ khi nhà sản xuất gasket chỉ định khác.

Lắp đặt & QA/QC: checklist nhanh

  1. Kiểm tra facing: Xác nhận cả hai flange cùng loại (RTJ/RTJ hoặc RF/RF), cùng class & vật liệu tương thích.
  2. Kiểm soát bề mặt: RF: đo roughness; RTJ: đo profile & độ sâu rãnh, không xước/ăn mòn.
  3. Gasket đúng chủng loại: RTJ: đúng R-number & vật liệu; RF: đúng size, vật liệu, có inner/outer ring theo yêu cầu.
  4. Bolting: bôi trơn ren/vòng đệm theo quy định; mô-men siết theo nhà sản xuất gasket/bolting; siết chéo 30–60–100%.
  5. Đồng trục & khe hở: đo đồng trục, độ phẳng; tránh dùng bolt để "kéo lệch" mối nối.
  6. Test: thủy lực/khí theo thông số dự án; kiểm tra rò rỉ ở nhiệt độ làm việc nếu áp dụng.
  7. Ghi nhận: cập nhật bản ghi torque, batch gasket, heat no. bolt vào hồ sơ QA/QC.

* Mô-men siết không dùng giá trị chung; luôn theo biểu đồ của nhà sản xuất gasket/bolting & điều kiện bôi trơn thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Có thể lắp mặt bích RTJ với RF không?
Không. Đây là hai kiểu facing khác nhau, không tương thích. Luôn dùng cùng loại ở cả hai đầu nối.
Khi nào nên chọn RTJ thay vì RF?
Khi yêu cầu áp suất/nhiệt độ cao, chu kỳ nhiệt mạnh, hoặc cần độ kín cao trong môi trường khắc nghiệt (hydrocarbon, H2S...). RTJ dùng vòng kim loại biến dạng dẻo; RF phù hợp đa số ứng dụng tiêu chuẩn với gasket phi kim hoặc kim loại–phi kim.
Gasket RTJ có tái sử dụng được không?
Không. Vòng RTJ là dạng biến dạng dẻo để tạo kín khít—không tái sử dụng. Luôn thay mới khi tháo lắp.
Có thể sử dụng spiral wound trên RTJ không?
Không. RTJ dùng vòng kim loại trong rãnh; spiral wound chỉ dùng với RF (hoặc flat face/raised face tương thích).
Có thể mài RF để đạt độ nhám phù hợp không?
Có thể, nhưng phải tuân thủ giới hạn bề dày & độ phẳng; sau gia công, đo lại roughness & độ phẳng, làm sạch trước khi lắp.
RTJ có dùng cho Class 300?
Trong thực tế ít phổ biến; RTJ thường dùng từ Class 600 trở lên. Hãy kiểm tra catalogue flange và yêu cầu dự án cụ thể.

Tác giả

TGA Standards Team

Đội ngũ kỹ sư tiêu chuẩn & QA/QC chuyên về ASME/API/EN trong ngành piping